"Fenotyp" (instalacja)

Pawel-Wocial-fenotyp-wspolczesna-instalacja

"Fenotyp" (instalacja)

Instalacja artystyczna „Fenotyp” (pierwotnie: „Phenotype” art installation) była zrealizowana w trzech świetlikach zamontowanych w dachu znanego poznańskiego klubu Eskulap. W każdym z nich znajdowało się naciągnięte różowe płótno, po którym mechanicznie przemieszczały się trudne do rozpoznania obiekty.

Sytuacja odbiorcza była dość niewygodna. Świetliki znajdowały się na wysokości sześciu metrów, a widz oglądał je z dołu. Kiedy w końcu zdążył rozpoznać w nich szczekające pieski, dawny obiekt dziecięcych pragnień, okazywało się, że zabawki obdarzone są jedną właściwością organiczną – oddają mocz. Osobliwa w tym wypadku funkcja życiowa pozwoliła na zostawienie wiadomości. Jeden z piesków wysikał na widzów „LOWE KROWE” – popularne kiedyś wśród dzieci prześmiewcze zawołanie.   

Odbiorca obserwuje akcję, która ma miejsce w trzech świetlikach podwieszonych pod sufitem. Widza drażni niedostępność obiektu i swego rodzaju wysiłek, który musi włożyć w rozszyfrowanie akcji, która ma miejsce we wnętrzu instalacji. Obiekt tylko do pewnego stopnia naprowadza widza na to, co dzieje się w środku, resztę zmuszony jest sam sobie wyobrazić,  dopowiedzieć. 

Odbiorca dostrzega jedynie cienie i ślady, pozostawione przez poruszające się, zdawałoby się mechaniczne przedmioty na różowej tkaninie. Gdy obserwujący myśli już, że rozwiązał zagadkę wnętrza obiektu, otrzymuje kolejne informacje. Ta mechaniczna projekcja zaczyna przejawiać cechy organiczne- zauważalne są bowiem stróżki moczu. Na sprzeczne przekazy nakłada się następny –  przekorny napis, w który układają się owe stróżki: LOVE KROWE.

Praca z dziecięcą uszczypliwością kpi z obserwatora – nic nie jest takie, na jakie wygląda. Znamienny jest przy tym tytuł instalacji, bowiem fenotyp to zespół dostrzegalnych cech organizmu, powstałych jako wynik oddziaływania warunków środowiska na jego pierwotne właściwości. Czyżby więc zaistnienie instalacji w przestrzeni klubu oraz sam widz, swoim sposobem postrzegania, mieli wpływ na właściwości posiadane przez tajemnicze stwory?

„Fenotyp” zachęca odbiorcę do poszukania w sobie wewnętrznego dziecka, wrażliwości, która pozwala kreować swoje nowe światy i dostrzegać ukryte cechy tych już zastanych.

Fenotyp (gr. phainomai – przejawiać; typos – wzór, norma) to najogólniej mówiąc zespół cech organizmu, włączając w to nie tylko morfologię, lecz również np. właściwości fizjologiczne, płodność, zachowanie się, ekologię, cykl życiowy, zmiany biologiczne, wpływ środowiska na organizm. Fenotyp jest ściśle związany z genotypem, bowiem to właśnie oddziaływanie między genotypem a środowiskiem daje fenotyp. Dlatego ten sam genotyp może dać różne fenotypy w różnych środowiskach (tzw. plastyczność fenotypowa), lub odwrotnie – mimo odmiennych genotypów uzyskać ten sam fenotyp.

Wystawy:

„Pożar – Dziecko = Zapałki”, Galeria Przychodnia, Klub Eskulap, Poznań, Polska, 2009